1. Vì sao cần đánh giá hệ thống điện mặt trời sau bảo trì?

Bảo trì định kỳ giúp hệ thống điện mặt trời duy trì khả năng phát điện và hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố. Tuy nhiên, hoàn thành bảo trì không đồng nghĩa với việc hệ thống chắc chắn đang hoạt động ở trạng thái tốt nhất.

Đó là lý do đánh giá hệ thống điện mặt trời sau bảo trì đóng vai trò quan trọng, đặc biệt đối với các hệ thống được lắp đặt tại nhà máy, kho xưởng, tòa nhà thương mại và khu công nghiệp.

Quá trình đánh giá giúp chủ đầu tư xác định:

• Hệ thống đã được bảo trì đúng phạm vi hay chưa.
• Các thiết bị có hoạt động ổn định không.
• Hiệu suất phát điện có được cải thiện hay không.
• Có còn lỗi hoặc cảnh báo bất thường không.
• Hệ thống có đáp ứng các yêu cầu an toàn điện hay không.
• Có đủ cơ sở để nghiệm thu công việc bảo trì hay chưa.

Đặc biệt, với những hệ thống có công suất lớn, chỉ một lỗi nhỏ tại một chuỗi pin hoặc đầu nối cũng có thể gây thất thoát sản lượng trong thời gian dài nếu không được phát hiện. Vì vậy, đánh giá hệ thống điện mặt trời không chỉ là bước kiểm tra sau bảo trì mà còn giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát hiệu suất, an toàn và tình trạng thiết bị trong quá trình vận hành lâu dài.

2. Đánh giá hệ thống điện mặt trời cần kiểm tra những gì?

Kiểm tra tấm pin và hệ thống giá đỡ

Kỹ thuật viên cần kiểm tra tình trạng bề mặt module, khung nhôm, giá đỡ và các điểm liên kết.

Các dấu hiệu cần lưu ý gồm:

• Tấm pin bị nứt, vỡ hoặc biến màu.
• Bề mặt module bám bụi hoặc có vật cản.
• Khung và giá đỡ bị ăn mòn.
• Bulông, liên kết cơ khí bị lỏng.
• Dây cáp có dấu hiệu hư hỏng.

Kiểm tra chuỗi PV

Các chuỗi pin cần được kiểm tra để phát hiện sự chênh lệch bất thường về điện áp và dòng điện.

Nếu một chuỗi có kết quả khác biệt đáng kể so với các chuỗi tương đồng, cần kiểm tra nguyên nhân trước khi đưa ra kết luận về hiệu suất toàn hệ thống.

Kiểm tra inverter

Inverter cần được kiểm tra trạng thái vận hành, công suất, điện áp, dòng điện và lịch sử cảnh báo.

Một hệ thống vẫn phát điện không có nghĩa inverter đang hoạt động hoàn toàn bình thường. Các lỗi lặp lại hoặc tình trạng giới hạn công suất cũng cần được xem xét.

Kiểm tra hệ thống AC và thiết bị bảo vệ

Các hạng mục như tủ điện, thiết bị đóng cắt, dây dẫn, chống sét và tiếp địa cũng cần được kiểm tra theo yêu cầu kỹ thuật của hệ thống.

Với các hệ thống quy mô lớn, quá trình kiểm tra nên được thực hiện đồng bộ thay vì chỉ kiểm tra sản lượng hoặc vệ sinh tấm pin. TEDCO triển khai các hạng mục kiểm tra như tấm pin, inverter, dây cáp DC/AC, đầu nối, tủ điện, thiết bị bảo vệ, tiếp địa, chống sét và hệ thống giám sát tùy theo phạm vi công việc của từng công trình.

3. Các chỉ số quan trọng khi đánh giá hiệu suất

Để đánh giá hiệu suất hệ thống điện mặt trời chính xác, không nên chỉ nhìn vào tổng sản lượng điện. Khi đánh giá hệ thống điện mặt trời, doanh nghiệp nên kết hợp nhiều nhóm dữ liệu để có cái nhìn chính xác hơn về hiệu quả vận hành thực tế.

Bên cạnh dữ liệu sản lượng và công suất, việc kiểm tra các thông số điện của tấm pin và chuỗi PV cũng giúp xác định tình trạng hoạt động thực tế của hệ thống. Một số thông số thường được sử dụng trong quá trình kiểm tra gồm điện áp hở mạch (Voc), dòng điện ngắn mạch (Isc) và các thông số tại điểm công suất cực đại.

• Sản lượng điện

Sản lượng kWh là chỉ số cơ bản để theo dõi tình trạng hoạt động của hệ thống.

Tuy nhiên, sản lượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ bức xạ, thời tiết, nhiệt độ và bóng che. Vì vậy, cần thận trọng khi so sánh sản lượng của các ngày khác nhau.

• Công suất phát

Công suất phát cho biết khả năng tạo điện của hệ thống tại từng thời điểm.

Nếu công suất thấp bất thường trong điều kiện bức xạ thuận lợi, cần kiểm tra thêm module, chuỗi PV, inverter và các yếu tố giới hạn công suất.

• Performance Ratio (PR)

PR là chỉ số thường được sử dụng để đánh giá hiệu suất vận hành của hệ thống PV trong mối tương quan với điều kiện bức xạ. Việc theo dõi PR theo thời gian giúp chủ đầu tư nhận biết xu hướng suy giảm hiệu suất và đánh giá hiệu quả của hoạt động bảo trì.

Đây cũng là nhóm dữ liệu quan trọng để doanh nghiệp đánh giá chất lượng công tác vận hành và bảo trì. Khi thực hiện dịch vụ cho hệ thống điện mặt trời, đơn vị kỹ thuật cần kết hợp dữ liệu giám sát với kết quả kiểm tra thực tế thay vì chỉ dựa vào sản lượng điện.

TEDCO cũng tập trung theo dõi sản lượng, công suất, tình trạng inverter, cảnh báo và dữ liệu vận hành trong quá trình kiểm tra, giúp chủ đầu tư có thêm cơ sở để đánh giá tình trạng hệ thống sau bảo trì

• Dữ liệu cảnh báo của inverter

Lịch sử cảnh báo giúp phát hiện những vấn đề có thể không xuất hiện liên tục. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng khi đánh giá hệ thống sau bảo trì.

4. Quy trình đánh giá hệ thống điện mặt trời sau bảo trì

Một quy trình thực tế có thể triển khai theo 5 bước:

Bước 1: Thu thập dữ liệu trước bảo trì

Ghi nhận sản lượng, công suất, cảnh báo inverter và các thông số vận hành làm dữ liệu nền.

Bước 2: Kiểm tra ngoại quan

Kiểm tra module PV, giá đỡ, dây dẫn, đầu nối, tủ điện và các thiết bị liên quan.

Bước 3: Đo kiểm kỹ thuật

Thực hiện các phép đo cần thiết đối với hệ thống DC, AC, cách điện, tiếp địa và các thiết bị bảo vệ theo phạm vi kiểm tra.

Bước 4: Theo dõi vận hành sau bảo trì

Thu thập dữ liệu sản lượng, công suất và trạng thái thiết bị trong khoảng thời gian phù hợp. Trong quá trình đánh giá hệ thống điện mặt trời, dữ liệu sau bảo trì cần được theo dõi trong điều kiện vận hành phù hợp để có cơ sở so sánh chính xác.

Bước 5: Phân tích và lập báo cáo

So sánh dữ liệu trước và sau bảo trì, xác định các vấn đề còn tồn tại và đưa ra kết luận về tình trạng hệ thống.

Điểm quan trọng là kết quả phải được đánh giá dựa trên điều kiện vận hành tương đồng. Không nên chỉ lấy sản lượng của một ngày trước và một ngày sau bảo trì để kết luận hệ thống đã tăng hay giảm hiệu suất.

Đối với các doanh nghiệp, nhà máy và nhà xưởng không có đội ngũ kỹ thuật chuyên trách, việc thuê đơn vị chuyên môn thực hiện kiểm tra và đánh giá sau bảo trì giúp tiết kiệm thời gian và có cơ sở kỹ thuật rõ ràng hơn.

TEDCO triển khai kiểm tra theo tình trạng thực tế của từng hệ thống, có thể bao gồm khảo sát hiện trạng, kiểm tra tấm pin, inverter, dây cáp, đầu nối, tủ điện, hệ thống tiếp địa, chống sét, hệ thống giám sát và các phép đo cần thiết. Sau khi kiểm tra, đơn vị kỹ thuật tổng hợp các bất thường và đề xuất phương án xử lý phù hợp.

5. Tiêu chuẩn và tiêu chí nghiệm thu hệ thống

Khi nghiệm thu hệ thống điện mặt trời, doanh nghiệp nên thống nhất trước các tiêu chí đánh giá giữa chủ đầu tư và đơn vị bảo trì.

Một số tài liệu tiêu chuẩn quốc tế thường được tham chiếu gồm IEC 62446-1 về kiểm tra, tài liệu và thử nghiệm hệ thống PV nối lưới và IEC 61724-1 về giám sát hiệu suất hệ thống quang điện.

Tùy từng dự án, việc đánh giá cũng cần xem xét:

• Hồ sơ thiết kế.
• Thông số kỹ thuật của thiết bị.
• Hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Điều kiện thực tế tại công trình.
• Yêu cầu trong hợp đồng bảo trì.
• Quy định và tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho dự án.

Một hệ thống có thể được xem xét đạt yêu cầu khi các hạng mục bảo trì đã hoàn thành, thiết bị hoạt động ổn định, không còn lỗi nghiêm trọng, các thông số nằm trong giới hạn phù hợp và hồ sơ kiểm tra đầy đủ. Kết quả đánh giá hệ thống điện mặt trời là một trong những cơ sở quan trọng giúp chủ đầu tư xác nhận chất lượng công việc bảo trì trước khi nghiệm thu.

Không nên sử dụng một mức hiệu suất cố định để áp dụng cho mọi hệ thống bởi hiệu quả còn phụ thuộc vào tuổi đời module, điều kiện môi trường, cấu hình hệ thống và nhiều yếu tố khác.

6. Báo cáo đánh giá sau bảo trì cần có những gì?

Một báo cáo đánh giá hệ thống điện mặt trời chuyên nghiệp nên giúp chủ đầu tư trả lời được ba câu hỏi: hệ thống đang ở trạng thái nào, bảo trì đã xử lý được vấn đề gì và còn cần làm gì tiếp theo?

Nội dung báo cáo nên bao gồm:

• Thông tin tổng quan về hệ thống.
• Phạm vi và thời gian bảo trì.
• Danh sách thiết bị đã kiểm tra.
• Kết quả kiểm tra module và chuỗi PV.
• Kết quả kiểm tra inverter.
• Kết quả kiểm tra AC/DC và thiết bị bảo vệ.
• Dữ liệu sản lượng trước và sau bảo trì.
• Hình ảnh hiện trường.
• Các lỗi đã phát hiện và xử lý.
• Các vấn đề cần tiếp tục theo dõi.
• Khuyến nghị sửa chữa hoặc thay thế.
• Kết luận nghiệm thu.

Việc lưu trữ báo cáo đánh giá hệ thống điện mặt trời qua từng đợt bảo trì giúp doanh nghiệp xây dựng dữ liệu lịch sử và theo dõi chính xác tình trạng hệ thống theo thời gian.

Đây cũng là cơ sở để đánh giá hiệu quả hệ thống điện mặt trời giữa các giai đoạn, từ đó phát hiện sớm dấu hiệu suy giảm hiệu suất hoặc những thiết bị cần được kiểm tra chuyên sâu.

7. Kết luận

Đánh giá hệ thống điện mặt trời sau bảo trì là bước cần thiết để xác nhận hệ thống không chỉ được vệ sinh, sửa chữa mà còn thực sự vận hành ổn định và hiệu quả.

Một quy trình đánh giá đúng cần kết hợp giữa kiểm tra ngoại quan, đo kiểm kỹ thuật, kiểm tra inverter, đánh giá an toàn điện và phân tích dữ liệu hiệu suất.

Đối với nhà máy, tòa nhà và hệ thống điện mặt trời quy mô lớn, chủ đầu tư nên yêu cầu đơn vị bảo trì cung cấp đầy đủ kết quả đo kiểm và báo cáo trước – sau bảo trì. Đây là cơ sở để nghiệm thu minh bạch, phát hiện sớm nguy cơ suy giảm hiệu suất và tối ưu sản lượng điện trong quá trình vận hành lâu dài.

Liên hệ TEDCO để được tư vấn thêm

Website: https://tedco.com.vn/ 

Hotline: 093.630.7187 hoặc 090.799.5936