Vệ sinh pin năng lượng mặt trời là một trong những công việc cần được quan tâm trong quá trình vận hành hệ thống điện mặt trời. Bụi bẩn, lá cây, phấn hoa, phân chim và các chất bám trên bề mặt module có thể ảnh hưởng đến lượng ánh sáng tiếp nhận và khả năng phát điện của hệ thống.

Đối với hệ thống quy mô nhỏ, chủ đầu tư có thể lựa chọn tự vệ sinh pin năng lượng mặt trời để tiết kiệm chi phí. Trong khi đó, với nhà máy, nhà xưởng hoặc hệ thống có công suất lớn, thuê đơn vị chuyên nghiệp thực hiện vệ sinh kết hợp bảo trì và O&M điện mặt trời có thể giúp kiểm soát tốt hơn chất lượng vận hành, an toàn và tình trạng thiết bị.

Vậy nên tự vệ sinh pin hay thuê dịch vụ O&M điện mặt trời chuyên nghiệp? Câu trả lời phụ thuộc vào quy mô hệ thống, điều kiện lắp đặt, nhân sự kỹ thuật và yêu cầu vận hành của từng công trình.

1. Vì sao cần vệ sinh pin năng lượng mặt trời định kỳ?

Các tấm pin điện mặt trời được lắp đặt ngoài trời và phải tiếp xúc trực tiếp với môi trường trong thời gian dài. Bụi, đất cát, lá cây, phân chim, phấn hoa và các chất ô nhiễm có thể tích tụ trên bề mặt module.

Khi lớp bụi bẩn tích tụ nhiều, lượng ánh sáng tiếp cận bề mặt tấm pin có thể bị ảnh hưởng. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào môi trường, thời tiết, lượng bụi bẩn và đặc điểm của từng công trình.

Vì vậy, vệ sinh pin năng lượng mặt trời nên được đưa vào kế hoạch vận hành và bảo trì phù hợp với điều kiện thực tế của hệ thống. Không nên áp dụng một lịch vệ sinh cố định cho mọi công trình mà cần xem xét mức độ bám bẩn và dữ liệu vận hành.

Đặc biệt, vệ sinh pin năng lượng mặt trời không nên được hiểu đơn giản là chỉ làm sạch bề mặt module. Với hệ thống thương mại và công nghiệp, quá trình kiểm tra nên được kết hợp với việc đánh giá tình trạng tấm pin, dây cáp, đầu nối, inverter, tủ điện và các thiết bị liên quan.

2. Tự vệ sinh pin năng lượng mặt trời có ưu điểm gì?

Đối với một số hệ thống phù hợp, chủ đầu tư có thể tự thực hiện vệ sinh định kỳ. Phương án này có một số ưu điểm nhất định.

• Tiết kiệm chi phí thuê nhân công

Ưu điểm dễ nhận thấy nhất của việc tự vệ sinh pin năng lượng mặt trời là có thể giảm chi phí thuê đơn vị bên ngoài.

Nếu hệ thống có quy mô nhỏ, vị trí lắp đặt dễ tiếp cận và chủ đầu tư đã có nhân sự phù hợp, tự vệ sinh có thể là phương án đáng cân nhắc.

• Chủ động thời gian vệ sinh

Khi tự thực hiện, chủ đầu tư có thể chủ động lựa chọn thời điểm vệ sinh dựa trên tình trạng thực tế của hệ thống.

Ví dụ, sau thời gian dài không có mưa hoặc khi quan sát thấy bụi bẩn tích tụ nhiều, chủ đầu tư có thể kiểm tra và lên kế hoạch vệ sinh phù hợp.

• Phù hợp với hệ thống nhỏ, dễ tiếp cận

Đối với hệ thống có số lượng tấm pin không quá lớn, vị trí lắp đặt thuận tiện và điều kiện tiếp cận an toàn, tự vệ sinh pin năng lượng mặt trời có thể đơn giản hơn so với hệ thống công nghiệp.

Tuy nhiên, trước khi thực hiện, cần kiểm tra hướng dẫn vệ sinh của nhà sản xuất và đánh giá điều kiện an toàn tại khu vực làm việc.

3. Những hạn chế khi tự vệ sinh pin điện mặt trời

Mặc dù có thể tiết kiệm chi phí trực tiếp, tự vệ sinh không phải lúc nào cũng là phương án tối ưu, đặc biệt với hệ thống điện mặt trời công suất lớn.

Khó kiểm tra toàn diện hệ thống

Khi chỉ tập trung vào việc làm sạch bề mặt pin, người thực hiện có thể bỏ qua những dấu hiệu bất thường khác như:

• Đầu nối có dấu hiệu lỏng hoặc oxy hóa.
• Dây cáp bị ảnh hưởng bởi môi trường.
• Tấm pin xuất hiện dấu hiệu bất thường.
• Inverter xuất hiện cảnh báo.
• Tủ điện hoặc thiết bị đóng cắt cần kiểm tra.
• Hệ thống tiếp địa, chống sét cần được đánh giá.

Trong khi đó, bảo trì hệ thống điện mặt trời chuyên nghiệp thường được triển khai theo phạm vi rộng hơn, giúp chủ đầu tư không chỉ vệ sinh tấm pin mà còn theo dõi tình trạng vận hành của toàn hệ thống.

Yêu cầu về thiết bị và kỹ thuật

Vệ sinh pin năng lượng mặt trời cần được thực hiện đúng phương pháp để hạn chế nguy cơ làm trầy xước bề mặt module hoặc ảnh hưởng đến thiết bị.

Đối với hệ thống trên mái nhà xưởng hoặc khu vực có độ cao lớn, người thực hiện còn phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn khi di chuyển và làm việc trên cao.

Do đó, chi phí thực tế của việc tự vệ sinh không chỉ nằm ở nước và dụng cụ mà còn liên quan đến nhân sự, thiết bị hỗ trợ và quy trình an toàn.

Có thể bỏ sót nguyên nhân làm giảm hiệu suất

Một hạn chế khác của việc chỉ vệ sinh là khó xác định nguyên nhân khi sản lượng điện giảm.

Nếu hệ thống phát điện thấp hơn bình thường, nguyên nhân có thể đến từ bụi bẩn nhưng cũng có thể liên quan đến tấm pin, bóng che, dây dẫn, đầu nối, inverter hoặc các thiết bị khác.

Do đó, vệ sinh pin năng lượng mặt trời nên được kết hợp với theo dõi dữ liệu vận hành nếu chủ đầu tư muốn đánh giá chính xác hơn tình trạng hệ thống.

4. Thuê dịch vụ O&M điện mặt trời chuyên nghiệp có gì khác?

O&M là viết tắt của Operation & Maintenance, thường được hiểu là vận hành và bảo trì hệ thống điện mặt trời.

Thay vì chỉ thực hiện một công việc riêng lẻ, dịch vụ O&M điện mặt trời có thể được xây dựng theo kế hoạch phù hợp với công suất, thiết bị và điều kiện thực tế của từng công trình.

• Kiểm tra và vệ sinh tấm pin

Đơn vị kỹ thuật có thể kiểm tra tình trạng bề mặt module và thực hiện vệ sinh theo phương pháp phù hợp với thiết bị. Các hoạt động bảo trì phòng ngừa hệ thống điện mặt trời cũng có thể bao gồm kiểm tra inverter, dây cáp, đầu nối và các thiết bị liên quan.

Vệ sinh pin năng lượng mặt trời định kỳ giúp hạn chế tình trạng bụi bẩn tích tụ kéo dài và hỗ trợ duy trì điều kiện vận hành phù hợp cho hệ thống.

• Theo dõi inverter và dữ liệu vận hành

Bên cạnh tấm pin, inverter là thiết bị quan trọng cần được theo dõi trong quá trình O&M.

Kỹ thuật viên có thể kiểm tra cảnh báo, thông số vận hành và các dấu hiệu bất thường để đề xuất phương án xử lý khi cần thiết.

• Kiểm tra dây cáp, đầu nối và tủ điện

Một hệ thống điện mặt trời không chỉ bao gồm các tấm pin. Dây cáp, đầu nối, tủ điện AC/DC, thiết bị đóng cắt và các thành phần liên quan cũng ảnh hưởng đến khả năng vận hành của hệ thống.

Do đó, bảo dưỡng hệ thống điện mặt trời theo phạm vi tổng thể giúp hạn chế tình trạng chỉ xử lý một biểu hiện mà bỏ sót nguyên nhân khác.

• Lập báo cáo và theo dõi tình trạng hệ thống

Đối với hệ thống thương mại và công nghiệp, hồ sơ kiểm tra định kỳ giúp chủ đầu tư theo dõi tình trạng thiết bị và lập kế hoạch sửa chữa.

Đây là điểm khác biệt đáng chú ý giữa việc tự vệ sinh đơn thuần và sử dụng dịch vụ O&M điện mặt trời chuyên nghiệp.

5. Tự vệ sinh hay thuê dịch vụ O&M: Phương án nào phù hợp?

Không có một phương án duy nhất phù hợp với tất cả hệ thống. Chủ đầu tư nên cân nhắc dựa trên quy mô, vị trí lắp đặt, nhân sự và yêu cầu vận hành.

Bảng trên cho thấy tự vệ sinh pin năng lượng mặt trời có thể phù hợp với hệ thống nhỏ, dễ tiếp cận và có nhân sự phù hợp.

Ngược lại, thuê dịch vụ O&M thường phù hợp hơn với nhà máy, nhà xưởng hoặc hệ thống có quy mô lớn và yêu cầu kiểm soát vận hành chặt chẽ.

6. Khi nào nên tự vệ sinh pin mặt trời?

Tự thực hiện có thể được cân nhắc khi hệ thống đáp ứng các điều kiện như:

• Quy mô hệ thống nhỏ.
• Vị trí lắp đặt dễ tiếp cận.
• Có nhân sự được hướng dẫn phù hợp.
• Có đầy đủ phương tiện và thiết bị vệ sinh cần thiết.
• Điều kiện làm việc đảm bảo an toàn.
• Nhà sản xuất không có yêu cầu đặc biệt về phương pháp vệ sinh.
• Chủ đầu tư vẫn có kế hoạch kiểm tra và bảo trì các thiết bị khác.

Trong trường hợp này, chủ đầu tư vẫn nên theo dõi sản lượng điện và tình trạng vận hành để phát hiện những thay đổi bất thường.

Nếu sau khi vệ sinh mà sản lượng vẫn thấp, không nên tiếp tục chỉ tập trung làm sạch bề mặt pin mà cần kiểm tra các thành phần khác của hệ thống.

7. Khi nào nên thuê dịch vụ O&M điện mặt trời chuyên nghiệp?

Việc thuê dịch vụ O&M điện mặt trời nên được cân nhắc khi hệ thống có quy mô lớn, yêu cầu vận hành liên tục hoặc chủ đầu tư không có đội ngũ kỹ thuật chuyên trách.

Một số trường hợp nên ưu tiên sử dụng dịch vụ chuyên nghiệp gồm:

• Hệ thống điện mặt trời tại nhà máy, nhà xưởng

Với hệ thống có nhiều tấm pin, nhiều inverter và các thiết bị điện liên quan, việc quản lý và kiểm tra định kỳ có thể cần đội ngũ kỹ thuật chuyên môn.

• Hệ thống lắp đặt trên mái cao hoặc khó tiếp cận

Đây là trường hợp cần đặc biệt chú trọng đến an toàn. Việc tự vệ sinh có thể làm phát sinh rủi ro nếu không có đầy đủ phương tiện và quy trình làm việc phù hợp.

• Sản lượng điện có dấu hiệu giảm

Nếu đã vệ sinh nhưng sản lượng vẫn thấp, không nên tiếp tục chỉ tập trung vào vệ sinh pin năng lượng mặt trời.

Lúc này cần kiểm tra tổng thể để xác định nguyên nhân và đánh giá tình trạng vận hành của hệ thống.

• Chủ đầu tư không có đội ngũ kỹ thuật chuyên trách

Thay vì bố trí nhân sự nội bộ cho nhiều hạng mục khác nhau, doanh nghiệp có thể thuê dịch vụ bảo trì điện mặt trời để có đội ngũ kỹ thuật hỗ trợ theo kế hoạch.

8. Chi phí vệ sinh pin năng lượng mặt trời có phải yếu tố quyết định?

Khi so sánh hai phương án, nhiều chủ đầu tư thường chỉ nhìn vào chi phí vệ sinh pin năng lượng mặt trời.

Tuy nhiên, cách tính này có thể chưa phản ánh đầy đủ chi phí thực tế.

Với phương án tự thực hiện, doanh nghiệp cần tính đến:

• Nhân công.
• Dụng cụ và thiết bị.
• Nước và vật tư vệ sinh.
• Thời gian thực hiện.
• Chi phí đào tạo nhân sự.
• Phương tiện đảm bảo an toàn.
• Chi phí phát sinh nếu xử lý không đúng kỹ thuật.

Trong khi đó, khi sử dụng dịch vụ O&M điện mặt trời, chi phí có thể bao gồm nhiều hạng mục hơn tùy phạm vi hợp đồng như kiểm tra, vệ sinh, theo dõi vận hành, bảo trì thiết bị và báo cáo tình trạng hệ thống.

Vì vậy, thay vì chỉ so sánh giá vệ sinh, doanh nghiệp nên đánh giá tổng chi phí vận hành và lợi ích nhận được trong cả quá trình sử dụng hệ thống.

9. Tự vệ sinh pin hay thuê dịch vụ O&M điện mặt trời chuyên nghiệp?

Nếu hệ thống nhỏ, dễ tiếp cận và chủ đầu tư có đủ nhân sự, phương tiện và kiến thức cần thiết, tự vệ sinh có thể là lựa chọn phù hợp.

Tuy nhiên, đối với nhà máy, nhà xưởng hoặc hệ thống điện mặt trời công suất lớn, bài toán không chỉ nằm ở việc làm sạch bề mặt tấm pin.

Chủ đầu tư còn cần quan tâm đến inverter, dây cáp, đầu nối, tủ điện, thiết bị bảo vệ, tiếp địa, chống sét và dữ liệu vận hành.

Trong trường hợp này, dịch vụ O&M điện mặt trời chuyên nghiệp có thể mang lại giá trị cao hơn nhờ khả năng kết hợp nhiều hạng mục kiểm tra và bảo trì trong cùng một kế hoạch.

Quan trọng nhất là doanh nghiệp nên lựa chọn phương án dựa trên quy mô hệ thống, điều kiện lắp đặt, yêu cầu an toàn, nguồn nhân sự và mục tiêu vận hành, thay vì chỉ dựa vào chi phí vệ sinh ban đầu.

Kết luận

Vệ sinh pin năng lượng mặt trời là một hạng mục cần được đưa vào kế hoạch vận hành phù hợp, nhưng không phải lúc nào chủ đầu tư cũng nên tự thực hiện.

Với hệ thống nhỏ, dễ tiếp cận và có nhân sự phù hợp, tự vệ sinh có thể giúp tiết kiệm chi phí trực tiếp.

Ngược lại, với hệ thống nhà máy, nhà xưởng hoặc công suất lớn, thuê dịch vụ O&M điện mặt trời chuyên nghiệp có thể giúp doanh nghiệp quản lý đồng bộ hơn các công việc vệ sinh, kiểm tra và bảo trì.

Điều quan trọng là lựa chọn phương án phù hợp với quy mô, điều kiện thực tế và yêu cầu vận hành của từng hệ thống.

Nếu doanh nghiệp đang vận hành hệ thống điện mặt trời và cần đánh giá phương án vệ sinh, bảo trì hoặc O&M, TEDCO có thể hỗ trợ khảo sát hiện trạng và đề xuất phạm vi dịch vụ phù hợp.

Website: https://tedco.com.vn/ 

Hotline: 093.630.7187 hoặc 090.799.5936